آداب و سنت هاي عيدغديرخم

روز عيد سعيد غدير يكي از اين ايام سرورآل محمد(ص) است كه بعنوان «عيدالاكبر» ناميده شده است. اين روز، روز اكمال دين و اتمام نعمت هاي پروردگار، به خاطر واقعه غدير و انتصاب شايسته و بحق حضرت علي(ع)- به امر الهي- به جانشيني رسول معظم(ص) مي باشد.
از اينرو شايسته خواهد بود كه به پاس قدرداني از اين نعمت عظيم الهي و عرض ادب به ساحت مقدس اميرالمؤمنين علي(ع)، عيد سعيد غدير را در خانواده و اجتماع با شكوه فراوان برگزار نماييم و از بركات معنوي اين روز عزيز بهره مند باشيم؛ آمين.
آنچه در اين مختصر تقديم مي گردد آدابي است كه بزرگان به منظور گراميداشت اين روز عزيز تعليم فرموده اند كه به شرح زير از نظرتان مي گذرد:
1- روزه:
روزه عيد غدير از مستحباتي است كه مكرر بر آن سفارش شده است. اميرالمؤمنين(ع) در خطبه اي كه در روز عيدغدير ايراد كردند، فرمودند: روزه عيد غدير از مستحباتي است كه خداوند بدان فراخوانده است.
حضرت امام صادق(ع) فرمودند: «يجب عليكم صيامه شكرالله و حمدالله»
برشما لازم است كه در روز عيد غدير، براي سپاسگزاري از خداوند و ستودن او، روز بگيريد.
شخصي از امام صادق(ع) پرسيد چه كاري شايسته روز غدير است و چه عاملي در آن، استحباب دارد؟
حضرت پاسخ دادند: روزه و...
پاداش روزه عيد غدير:
امام صادق(ع) فرموده اند: «روزه داشتن در روز عيدغدير پاداشي معادل روزه گرفتن در همه عمر دنيا را دارد.»
يا فرموده اند: «روزه داشتن روز عيد غديرخم، كفاره گناه شصت سال است.»
2- افطاري دادن:
از اعمالي كه به انجام آن در روز عيد غدير سفارش شده است، افطاري دادن به روزه داران است.
حضرت علي(ع) فرمودند: «كسي كه در شامگاه عيد غدير، به يك مؤمن افطاري دهد گويا يك ميليون نفر از پيامبران، شهيدان و صديقان را افطاري داده است. حال، چگونه است پاداش كسي كه گروهي از مردان و زنان را افطاري دهد و من ضامنم نزد خدا كه از كفر و فقر آسوده گردد و اگر در همان روز يا همان شب تا عيد غدير سال ديگر بميرد، بر خداوند است پاداش او.»
3- اطعام:
از سنت هاي مؤكد ديگر در روز عيد غدير پذيرايي از مؤمنان است.
امام صادق(ع) يكي از وظايف عيد غدير را چنين فرمودند: «و اطعم اخوانك»
و برادرانت را طعام ده.

4- آراستن:
از ديرباز، عيدها و جشن ها با نظافت، غبارزدايي، پيراستن و آراستن همراه بوده است. شيعيان بايد اين روشها را براي عيدغدير نيز رعايت نمايند؛ چرا كه حضرت امام رضا(ع) مي فرمايند:«روز غدير، روز آراستن و زينت است پس هركس براي روز غدير، زينت كند، خداوند هر خطاي كوچك و بزرگ او را مي آمرزد و فرشتگاني را به سوي او مي فرستد، آنان نيكي هاي او را مي نگارند و مراتبش را تا عيد غدير سال آينده بالا مي برند. اگر او جان دهد، شهيد مرده است و اگر زيست كند، خوشبخت زيسته است.»
پس چه زيبا خواهد بود كه سر در منازل و اماكن عمومي- تجارتي و اداري چراغاني شود تا شامل اين پاداش بزرگ گردد.
5- لباس نو پوشيدن:
ما ايرانيان در عيد نوروز كه عيد تحويل سال است نه تحول انسان، لباس نو مي پوشيم، پس چرا در عيد بزرگ ولايت، تن پوش نو نپوشيم؟ بجا خواهد بود كه در اين روز بزرگ لباس نو بپوشيم و بپوشانيم.
حضرت امام صادق(ع) مي فرمايد: «و ان يلبس المؤمن انظف ثيابه و افخرها»
يكي از وظايف روز غدير اين است كه مؤمن، تميزترين و گرانقدرترين جامه هاي خويش را بپوشد.
6- بوي خوش:
اسلام درباره بكارگيري بوي خوش و زدن عطر سفارش زياد دارد. بخصوص در ايام عيد سعيد غدير سفارش ويژه اي نسبت به اين سنت خوب مي كند. امام صادق(ع) در پي وظايف مؤمن در روز غدير فرمودند: «و يتطيب امكانه و انبساط يده»
و مؤمن، به اندازه توان و دست باز بودنش، بوي خوش استعمال كند.
7- ديدار با مؤمنان:
زيارت برادران مؤمن از سنت هاي مهم در اسلام است، ليكن در روز عيد غدير، ديد و بازديد جزو يكي از شعائر مذهبي و ولايي مي گردد و بيشتر و بهتر مورد سفارش قرار مي گيرد و پاداش افزونتري مي يابد.
«هركس در روز غدير به ديدار مؤمني رود، خداوند، هفتاد نور در قبرش داخل كند و قبرش را بگستراند و هر روز، هفتاد هزار فرشته به زيارت قبرش آيد و به او مژده بهشت دهد.»
8- مصافحه (دست دادن):
دست دادن باعث افزايش محبت دو برادر ديني و سبب ريزش گناه و آمرزش مي گردد و دست دادن در روز عيد غدير كه عيد ولايت است جلوه ديگري دارد، به همين جهت در اين روز مصافحه (دست دادن) مورد تأكيد و سفارش قرار گرفته است.
حضرت اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: «و اذا تلاقيتم فتصافحوا بالتسليم»
در روز غدير، هنگامي كه باهم ملاقات مي كنيد همراه با سلام كردن به يكديگر دست بدهيد.
9- تبريك گفتن:
رسم ديرين بشر اين است كه وقتي نعمتي به انسان مي رسد يا پيروزي نصيبش مي شود تبريك گفتن لازمه آن است، و تبريك گفتن در روز عيد غدير از شعائر شيعه مي باشد و مي شود گفت گرم ترين و واقعي ترين تبريك ها براي عيد غدير است.
حضرت رضا(ع) مي فرمايد: «و هو يوم التهنيه يهني بعضكم بعضاً فاذا لقي المؤمن اخاء يقول:
الحمدلله الذي جعل من المتمسكين بولايه اميرالمؤمنين و الائمه سلام الله عليهما»
روز عيد غدير روز تهنيت گويي است، بعضي از شما به بعض ديگر تهنيت بگويد و هرگاه مؤمني با برادرش برخورد كرد، بگويد، ستايش مخصوص خداوندي است كه ما را از پيوستگان به ولايت اميرالمؤمنين(ع) و امامان(ع) قرار داد.
10- دلجويي و مهرورزي متقابل:
حضرت رضا(ع) روز غدير را «يوم التودد» خواندند يعني روز مهر ورزيدن.
در چنين روزي بايد معتقدان به ولايت غم را از دل دوستان حضرت به هر نحوي كه مقدور باشد برطرف نمايند.
11-ايجاد زمينه هاي شادماني:
عيد غدير يادآور بزرگترين و گرانقدرترين خاطره اسلام است يعني خاطره استمرار رسالت پيامبر(ص) به امامت علي(ع)
در چنين روزي نه تنها خود بايد دلشاد باشيم بلكه بايد زمينه شادماني ديگر برادران ايماني را هم فراهم بياوريم.
حضرت رضا(ع) مي فرمايند: «سر فيه كل مؤمن و مومنه »
(در روز غدير) هر مرد و زن مؤمني را شادمان سازيد.
12-پيوند با بستگان و خويشان:
از سفارشات موكد اسلام صله رحم است. در اين روز زمينه اين عمل الهي كاملا فراهم است.
حضرت صادق(ع) صله رحم را يكي از اعمال روز غدير برشمردند. «شايسته است (در روز غدير) با نيكي كردن، روزه گرفتن، نماز خواندن و صله رحم به سوي خداوند متعال، تقرب جوييد.»
13-فراهم كردن آسايش بيشتر خانواده:
يكي از دستورات اسلام ايجاد زمينه هاي لازم در جهت راحتي و آسايش خانواده است و به مناسبت عيد غدير تاكيد بيشتري شده است.
حضرت امام صادق(ع) مي فرمايند: «و يوسع الرجل فيه علي عياله»
در روز غدير، مرد، بايد آسايش زندگي را افزايش دهد.
14-كارگشايي و رفع نياز مردم:
برآورده ساختن نيازهاي مردم و رفع گرفتاري آنان از سنت هاي پسنديده در اسلام است و به انجام اينگونه كارها تاكيد فراوان شده است.
صاحب ولايت، علي(ع) مي فرمايند: «والبر فيه يثمرالمال و يزيد في العمر»
نيكي كردن (در روز غدير) ما را ثمربخش مي سازد و بر عمر مي افزايد.
15-هديه دادن:
هديه دادن و گرفتن با رعايت ضوابط شرعي كار پسنديده اي است و اثرات رواني خاصي مخصوصا در كودكان و نوجوانان دارد و بهترين زمان هديه دادن، عيد غدير است.
و حضرت رضا(ع) عيد غدير را روز هديه و بخشش مي نامد: «يوم الحباء و العطيه »
(عيد غدير) روز بخشش و هديه دادن است.
16- ابراز برائت:
اعلام بيزاري از دشمنان خداوند از پايه هاي اساسي اسلام است، و روز غدير، روز بيزاري از كساني است كه با نپذيرفتن امامت حضرت علي(ع) آشكارا با خدا و با پيامبر خدا مخالفت نمودند و بزرگترين جنايت و خيانت را به تاريخ بشريت كردند و در حقيقت اين عدم پذيرش سرآغاز تمام بدبختي ها و بيچارگي ها بود.
بنابراين، روز غدير، روز برائت از اين همه ستمكاري و ستمكاران است. در يكي از دعاهاي روز غدير آمده است: «ما بيزاري مي جوييم از آن كس كه از علي(ع) بيزاري جويد و دشمن داريم آن كس كه علي (ع) را دشمن دارد.»
17- كثرت در فرستادن صلوات:
حضرت رضا (ع) در وصف عيد غدير فرمود: «يوم اكثار الصلوه علي محمد و آل محمد»
روز غدير روز صلوات فرستادن فراوان بر محمد و آل محمد است.
18- غسل:
امام صادق (ع) فرمودند: «هنگامي كه روز غدير فرا برسد بايد در فراز آن (هنگام ظهر) غسل كرد.
19- نماز و نيايش:
روز عيد غدير بهترين فرصت و موقعيت براي نيايش است. چرا كه روز غدير، روز سپاس و ستايش به پيشگاه حضرت احديت است.
حضرت رضا (ع) مي فرمايد: روز غدير روزي است كه خداوند بر توان كسي كه او را نيايش كند، مي افزايد.
و فرمود: «روز غدير روزي است كه دعا در آن مستجاب مي گردد.»
نماز عيد غدير دو ركعت است كه بايد در هر ركعت پس از حمد ده مرتبه سوره توحيد، ده بار آيه الكرسي و ده مرتبه سور قدر را بخواند وقت نماز نيم ساعت پيش از ظهر است. پاداش اين نماز برابر است با صد هزار حج، صد هزار عمره، و هرچه از خداوند بخواهد برآورده مي شود.
20- زيارت:
زيارت يكي از سنن سازنده اسلامي است. چه از نزديك چه از دور، زيارت يك پيوند معنوي بسيار قوي بين شيعه و مقدساتش است و از جمله آنها زيارت حضرت علي (ع) از دور و نزديك است.
امام رضا (ع) به پسر ابي نصر فرمودند: «هرجا كه باشي، در روز عيدغدير در بارگاه اميرالمومنين (ع) حاضر باش. بي ترديد، خداوند، گناهان شصت ساله هر مرد و زن مومن را مي آمرزد و چند برابر آنچه در ماه رمضان، شب قدر و شب عيد فطر از آتش آزاد ساخته در آن روز آزاد مي سازد.»
21- خواندن دعاي ندبه:
طبق مدارك معتبر خواندن دعاي ندبه در چهار عيد مستحب است: جمعه، فطر، قربان و غدير.
توجه به فرازهاي آن بخصوص آن قسمت كه در رابطه با غدير و خلافت حضرت علي (ع) مي باشد ضروري است.
22- پيمان برادري (عقد اخوت):
سنت عقد اخوت (برادري) در اسلام به زمان پيامبر اكرم (ص) مي رسد. در آن موقع پيامبر (ص) بين مهاجرين و انصار پيمان برادري را منعقد نمودند و بجا خواهد بود كه اين پيمان برادري در روز عيد غدير ميان مومنان برقرار گردد.

نوشته شده توسط محسن امینی هرندی

لينك ثابت